Razvoj alata za završnu obradu cilindričnih otvora inercijalnom silom Kočović, Vladimir, 1990-, 23594087 Ova disertacija se bavi istraživanjem mogućnosti obrade metala rezanjem konstantnom silom prodiranja reznog alata u materijal predmeta obrade. Pregled literaturnih izvora ukazuje na probleme dimenzione i geometrijske tačnosti alatnih mašina koji nastaju kao posledica termičkog širenja elemenata sistema kretanja alatne mašine, elastične deformacije reznog alata, nesavršenosti obrtnog kretanja vreteništa alatne mašine, promene geometrije reznog alata, pohabanosti elemenata sistema kretanja alatne mašine, grešaka baziranja i stezanja predmeta obrade i mnogih drugih faktora. Izučavanje navedenih problema pomoglo je u razvoju teorijskog modela reznog alata kojim bi bilo moguće eliminisati uzroke nastanka dimenzione i geometrijske greške predmeta obrade. Za potrebe preliminarnih eksperimentalnih istraživanja razvijen je uređaj za ispitivanje mogućnosti rezanja konstantnom silom prodiranja reznog alata u materijal predmeta obrade. Ova ispitivanja su pokazala da je ispitivanom metodom, uz odabir odgovarajućih parametara obrade, moguće postići smanjenje devijacije kružnosti i izuzetno finu regulaciju prečnika cilindričnih predmeta obrade. Na osnovu preliminarnih eksperimentalnih istraživanja razvijen je rezni alat za završnu obradu unutrašnjih cilindričnih otvora konstantnom silom prodiranja alata u materijal predmeta obrade. Konstrukcijom alata omogućena je regulacija intenziteta sile prodiranja alata u materijal predmeta obrade, tj. regulacija prečnika predmeta obrade. U cilju povećanja mikro tvrdoće površinskog sloja obrađene površine, razvijen je i eksperimentalno ispitan alat za obradu površinskom deformacijom predmeta obrade. Kombinacija obrade rezanjem konstantnom silom i obrade površinskom deformacijom predmeta obrade, obezbeđuje veliku dubinu regulacije prečnika, smanjenje devijacije kružnosti, smanjenje hrapavosti, povećanje mikro tvrdoće obrađene površine, kao i povoljniji raspored materijala u površinskom sloju obrađene površine. Na osnovu ispitivanja prikazanih u ovoj disertaciji, predložena metoda završne obrade metala rezanjem može značajno doprineti unapređenju proizvodnog procesa u pogledu mogućnosti ostvarivanja dimenzione i geometrijske tačnosti predmeta obrade. Primenom predložene metode eliminiše se uticaj nesavršenosti sistema kretanja alatne mašine, kao i greške baziranja i stezanja predmeta obrade.REZIME Ova disertacija se bavi istraživanjem mogućnosti obrade metala rezanjem konstantnom silom prodiranja reznog alata u materijal predmeta obrade. Pregled literaturnih izvora ukazuje na probleme dimenzione i geometrijske tačnosti alatnih mašina koji nastaju kao posledica termičkog širenja elemenata sistema kretanja alatne mašine, elastične deformacije reznog alata, nesavršenosti obrtnog kretanja vreteništa alatne mašine, promene geometrije reznog alata, pohabanosti elemenata sistema kretanja alatne mašine, grešaka baziranja i stezanja predmeta obrade i mnogih drugih faktora. Izučavanje navedenih problema pomoglo je u razvoju teorijskog modela reznog alata kojim bi bilo moguće eliminisati uzroke nastanka dimenzione i geometrijske greške predmeta obrade. Za potrebe preliminarnih eksperimentalnih istraživanja razvijen je uređaj za ispitivanje mogućnosti rezanja konstantnom silom prodiranja reznog alata u materijal predmeta obrade. Ova ispitivanja su pokazala da je ispitivanom metodom, uz odabir odgovarajućih parametara obrade, moguće postići smanjenje devijacije kružnosti i izuzetno finu regulaciju prečnika cilindričnih predmeta obrade. Na osnovu preliminarnih eksperimentalnih istraživanja razvijen je rezni alat za završnu obradu unutrašnjih cilindričnih otvora konstantnom silom prodiranja alata u materijal predmeta obrade. Konstrukcijom alata omogućena je regulacija intenziteta sile prodiranja alata u materijal predmeta obrade, tj. regulacija prečnika predmeta obrade. U cilju povećanja mikro tvrdoće površinskog sloja obrađene površine, razvijen je i eksperimentalno ispitan alat za obradu površinskom deformacijom predmeta obrade. Kombinacija obrade rezanjem konstantnom silom i obrade površinskom deformacijom predmeta obrade, obezbeđuje veliku dubinu regulacije prečnika, smanjenje devijacije kružnosti, smanjenje hrapavosti, povećanje mikro tvrdoće obrađene površine, kao i povoljniji raspored materijala u površinskom sloju obrađene površine. Na osnovu ispitivanja prikazanih u ovoj disertaciji, predložena metoda završne obrade metala rezanjem može značajno doprineti unapređenju proizvodnog procesa u pogledu mogućnosti ostvarivanja dimenzione i geometrijske tačnosti predmeta obrade. Primenom predložene metode eliminiše se uticaj nesavršenosti sistema kretanja alatne mašine, kao i greške baziranja i stezanja predmeta obrade. Tadić, Branko, 1958-, 13552231 Vukelić, Đorđe, 1974-, 10908775 Erić, Milan, 1962-, 13546087 Todorović, Petar, 1969-, 10103655 2020 2020 2020 2020 2020 2020 baccalaureate Dissertation 143 lista, [40] listova, [2] presavijena lista s tablama 13740405 bytes o:1297 ID=28122377 ; D-3381 thesis:7796 cobiss:28122377 https://phaidrakg.kg.ac.rs/o:1297 Thesis:7796 Cobiss:28122377 srp CC BY-ND 2.0 AT http://creativecommons.org/licenses/by-nd/2.0/at/