Uvod: Tačan mehanizam kako alkohol prouzrokuje oštećenje kognicije još uvek nijedovoljno razjašnjen. Sprovedene su studije koje utvrđuju odnos između alkoholizma ivitamina D. U ovim studijama dobijeni su različiti rezultati koji ističu potrebu daljihistraživanja.Cilj: Cilj ovog rada je ispitivanje korelacije između nivoa vitamina D u serumu i nivoakognitivnog oštećenja kod zavisnika od alkohola, te indirektno procjenjivanjepotencijalnog značaja vitamina D u etiopatogenezi tog kognitivnog deficita.Metod: Istraživanje je dizajnirano kao kliničko istraživanje po tipu serije slučajevakod N=132 ispitanika. Ispitivane grupe su činili zavisnici od alkohola (sa i bezkognitivnog deficita) i kontrolna grupa zdravih ispitanika. Psihijatrijske skaleprocjene (Montrealski test za procjenu kognicije-MoCa i Adenbrukova revidiranakognitivna skala - ACE-R) su korištene za procjenu kognitivnog statusa. Za određivanjestatusa vitamina D se mjerila koncentracija ukupnog vitamina D u serumu.Rezultati: U našem istraživanju prosječna vrijednost vitamina D u grupi zavisnika odalkohola sa kognitivnim deficitom je bila 13.7±9.4 (ng/ml), u grupi zavisnika odalkohola bez kognitivnog deficita 19.5±11.2 (ng/ml), te u kontrolnoj grupi 19.9±11.1(ng/ml) (p=0.022). Utvrđena je pozitivna korelacija kod svih grupa ispitanika izmeđunivoa vitamina D u serumu i ukupnog skora na MoCa testu (p =0.016) i ukupnog skora naACE-R skali (p=0.004).Zaključak: Vitamin D deficijencija je utvrđena u sve tri grupe ispitanika. Veza izmeđudeficijencije vitamina D i kognitivnog funkcionisanja je prisutna, međutim, kodzavisnika od alkohola ta korelacija nije značajna. Background: There are still not enough findings to elucidate on how exactly alcohol use impairscognitive abilities. Some studies have shown that there is a link between alcohol intake and vitaminD levels, but these findings are inconsistent so further research is needed.Aim: The aim of this study was to investigate the association between serum vitamin D levels andcognitive impairment in alcohol-dependent individuals to elucidate a potential etiopathogenesis incognitive status in alcoholism.Methods: Case control study was carried out including total of n=132 respondents with themedical history of alcoholism, and healthy volunteers. We employed The Montreal CognitiveAssessment (MoCa) and Addenbrooke's Cognitive Examination-Revised (ACE- R) screening toolsfor cognitive status assessment, and serum vitamin D levels analysis.Results: Significant difference (p=0.022), was determined among vitamin D levels in the alcoholdependent group with cognitive deficiency 13.7±9.4 (ng/ml), in the alcohol-dependent groupwithout cognitive deficiency 19.5±11.2 (ng/ml) and in healthy controls 19.9±11.1 (ng/ml).Furthermore, vitamin D levels were significantly differed across all groups based on MoCa (p=0.016) and ACE-R (p =0.004) scores.Conclusion: All three groups exhibited vitamin D deficiency. A significant correlation was foundbetween vitamin D deficiency and cognitive impairment, but it yielded no significant differencein alcohol-dependent individuals. - https://phaidrakg.kg.ac.rs/o:1691 cobiss:138999817 thesis:8732 info:eu-repo/semantics/baccalaureateDissertation http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/at/legalcode srp 2023 Značaj određivanja vitamina D kod zavisnika od alkohola sa kognitivnim deficitom Baljak Banjac, Višnja, 1976- 126 listova 3877315 bytes Mihajlović, Goran, 1961- Radmanović, Branimir, 1979- Milovanović, Dragan, 1967- Miljević, Čedo, 1966-